“Elektrisch rijden brengt meer facetten op het bord dan een diesel truck”
Column: Grip op de energieketen
Ivo Kleijntjens Projectleider bij Mobilyze Nijmegen
“Een belangrijk aandachtspunt waar men over na moet denken bij de aanschaf van een elektrisch voertuig is de ‘energievoorziening’. Dit is totaal anders ten opzichte van een truck op diesel of benzine omdat dit bij fossiele voertuigen al tientallen jaren niet echt hoeft. We rijden al zo lang met fossiele brandstoffen dat de motoren zuinig zijn, de inhoud van de tank ruim voldoende is en er meer dan genoeg infrastructuur en tankstations zijn. De fossiele industrie is volwassen waardoor het gemak hoog en kosten relatief laag zijn. Met de fuel transitie naar elektrisch is dat wel anders.”
“Bij elektrische trucks is de energievoorziening een zeer cruciaal onderwerp. De technologie en bijhorende infrastructuur staan nog in de kinderschoenen ten opzichte van de fossiele industrie. Er zijn (te) weinig publieke snellaadpunten, laat staan voor zwaar vervoer zoals vrachtwagens. Dit zorgt ervoor dat je van tevoren goed moet nadenken over ‘hoe’ je de elektrische voertuigen van energie gaat voorzien.
Hetzelfde tewerk gaan als bij diesel voertuigen en volledig extern laden is op dit moment erg prijzig. Je kan er ook voor kiezen om het anders aan te pakken en je voertuigen zelf van energie te voorzien. Oftewel; zelf een stap in de energieketen zetten.
Hiermee bedoel ik zelf (gedeeltelijk) als energieleverancier acteren. Waar jij in de fossiele brandstof keten eindafnemer bent kan je in het elektrische tijdperk een deel voor eigen rekening nemen in de energieketen.
Met een eigen stroomaansluiting en eigen laadpalen kan je jouw voertuigen van energie voorzien. Waar je eerst voor energie (diesel) naar een tankstation moest ga je nu zelf de energie (elektriciteit) aan je voertuigen verzorgen. De winstmarge die jij bij het afrekenen van diesel aan de leverancier betaalde hou je nu in eigen zak. Figuur 1 laat zien hoe er minder partijen/stappen zijn in de supply chain van energie bij elektriciteit, ook laat het zien hoe een transportbedrijf meer stappen in eigen beheer heeft/kan hebben.
Figuur 1: Versimpelde supply chain Fossiel vs Elektriciteit
Het realiseren van lage kosten per kWh op eigen locatie is goed mogelijk. Er komt wel een hoop bij kijken om dit goed te regelen. Zaken waar je over na moet/kan denken bij het opladen op eigen locatie zijn; kWh berekeningen, netaansluiting en overig elektriciteitsverbruik, keuze en realisatie laadinfrastructuur, zonnepanelen, batterijopslag, energiecontracten en energiemanagement software.
Daarnaast hebben we in Nederland last van netcongestie. Netcongestie houdt in dat er geen ruimte is op het elektriciteitsnet om meer elektriciteit te vervoeren. Dit zorgt voor veel problemen bij het aanvragen van een grotere elektriciteitsaansluiting. In bijna heel Nederland speelt dit probleem. Indien de netaansluiting niet verzwaard kan worden zorgt dit ervoor dat de goedkoopste en betrouwbaarste manier om elektriciteit op locatie te krijgen vaak niet volledig beschikbaar is. Dit is een domper voor veel bedrijven en houdt de energietransitie op dit moment tegen.
Afbeelding 2 laat de netcongestie in Nederland zien. Rood betekent; Er is geen transportcapaciteit voor nieuwe transportverzoeken. Oranje; gebied is in onderzoek met wachtrij, Geel betekend; Transportcapaciteit beperkt beschikbaar zonder wachtrij.
Daarnaast brengen investeringen op eigen terrein hoge kosten met zich mee die vrijwel volledig aan de voorkant zitten. Ook moet je kijken naar de snelheid van elektrificatie van je wagenpark, je kan niet voor elk nieuw elektrisch voertuig een netverzwaring uitvoeren of de grond openhalen en kabels trekken voor laadpalen. Je moet dus vooraf een duidelijke strategie hebben over hoe je te werk gaat en investeringen kan combineren.
Elektrisch rijden brengt veel meer onderwerpen op je bord dan met een diesel rondrijden. Deze onderwerpen zijn flinke uitdagingen en soms ronduit problemen, maar bieden ook kansen tot lagere operationele kosten.
Cijfers en eTrucks
– De zomer is weer voorbij en we gaan richting herfst. In juni zijn er 49 elektrische vrachtwagens bijgekomen in Nederland, in juli 56 en september slechts 29
– Dit jaar zijn er tot nu toe 381 eTrucks geregistreerd, in de eerste drie maanden van het jaar waren het er slechts 129. Benieuwd of deze trend doorzet!
– In totaal rijden er nu 1.232 eTrucks rond!
– In 2023 zijn er 408 eTrucks geregistreerd. In de eerste vijf maanden zitten we nu op 296 voertuigen.
– Er zijn 2 DAF’s, 1 Fuso, 3 GINAF’s, 3 Holthausen en 2 Hyzon FCEV, 15 Mercedessen, 5 Renaults, 3 Scania’s en 15 Volvo’s.
Voor het eerst sinds december 2022 dat Volvo niet de meeste eTrucks op de markt heeft gebracht!
